Wat is Hyperemesis Gravidarum?
Hyperemesis Gravidarum (HG) is een ernstige vorm van zwangerschapsmisselijkheid. Het kán samengaan met extreem braken (“natte HG”), maar dat hoeft niet (“droge HG”). Het kan na het eerste trimester voorbij zijn, maar het kan ook duren tot aan de bevalling. Voldoende eten en drinken binnen houden, of binnen krijgen, is bijna niet mogelijk. Daarom liggen ondervoeding, uitdroging en uitputting op de loer. Leven wordt overleven. Medicatie en soms ziekenhuisopname zijn nodig om deze periode door te komen, evenals psychische ondersteuning. Want ook op het mentale welzijn drukt deze ziekte zijn stempel. Bij de zwangere én bij haar naasten.
HG of normale zwangerschapsmisselijkheid?
Veel vrouwen hebben de eerste maanden van hun zwangerschap last van zwangerschapsmisselijkheid en moeten soms braken. Wanneer is zwangerschapsmisselijkheid dan HG? Een absolute grens is moeilijk aan te geven. Het onderscheid zit hem vooral in de mate waarin de misselijkheid het functioneren beïnvloedt. Bij gewone zwangerschapsmisselijkheid lukt het nog om de dagelijkse bezigheden te blijven doen en voor de eventuele andere kinderen te blijven zorgen. Bij de meest extreme vormen van misselijkheid lukt het amper meer om iets te doen en is ook de zelfzorg vrijwel onmogelijk geworden.
Vraag jij je af of jouw misselijkheid extreem is, of toch in het normale spectrum thuishoort? Mogelijk is het al stellen van deze vraag al een teken dat jouw misselijkheid aan de heftige kant is. Wil je daar even over spreken? Neem gerust contact op, dan denk ik even met je mee. Plan meteen je (gratis en vrijblijvende) telefonische kennismaking in:
Klachten en symptomen van HG
HG kent vele gezichten. De een geeft veel over, de ander weinig. Sommige vrouwen kunnen met moeite nog enigszins deelnemen aan het dagelijks leven, anderen zijn volledig bedgebonden. Toch is er sinds 2021 een internationale consensus over de definitie van HG, die de ziekte zo goed mogelijk omvat. Dit zijn de criteria:
+ Symptomen beginnen vroeg in de zwangerschap, vóór een zwangerschapsduur van 16 weken.
+ Gekenmerkt door ernstige misselijkheid en/of braken
+ Niet normaal kunnen eten en/of drinken
+ Beperkt de dagelijkse activiteiten sterk
+ Tekenen van uitdroging kúnnen aanwezig zijn (maar dat hoeft niet)
Andere symptomen kunnen zijn:
+ Gewichtsverlies (>5% en soms >10% van je oorspronkelijke gewicht)
+ Uitdrogingsverschijnselen: droge mond, weinig plassen, donkergekleurde urine, sufheid, duizeligheid of flauwvallen
+ Overgevoeligheid voor geuren, geluid, licht of beweging
+ Concentratieverlies, wanhoop, angst of depressieve gevoelens
Alarmsymptomen (schakel direct medische hulp in)
Heb je één of meer van deze symptomen?* Bel dan een arts of verloskundige (of laat je naaste bellen), óók als de symptomen ’s nachts of in het weekend ontstaan of verergeren.
+ Je kunt (bijna) niets meer eten
+ Je hebt 24 uur of meer niets meer kunnen drinken
+ Je moet heel veel overgeven (meer dan 3 keer per dag)
+ Je geeft gal of bloed over
+ Je bent meer dan 5% van je lichaamsgewicht van voor de zwangerschap afgevallen
+ Je plast (veel) minder en/of je urine is heel donker en ruikt sterk
+ Je bent duizelig of valt zelfs flauw en/of je bent verward
+ Je verliest vaak je evenwicht en je coördinatievermogen wordt slechter
+ Je bent niet meer in staat te functioneren: je kunt niet meer staand douchen, de trap op en af gaan, werken of voor jezelf en je gezin zorgen
Raadpleeg bij twijfel altijd een arts of verloskundige en wijs ze op de behandelrichtlijn bij HG.
*Deze lijst is overgenomen van de website van Stichting ZEHG.
Oorzaken van HG
Het is nog niet helemaal bekend wat de oorzaak is van HG. Recent onderzoek wijst op een genetische factor: vrouwen met een bepaalde genvariatie (IGFBP7) maken tijdens de zwangerschap meer van het hormoon GDF-15 aan. Dat hormoon wordt doorgaans aangemaakt als bescherming van het lichaam tegen indringers. Bij een HG-zwangerschap zorgt dit hormoon er dus voor dat het lichaam alles wat er binnenkomt aan eten en drinken (onterecht) ziet als giftig. Dit verklaart ook de gelijkenissen met een voedselvergiftiging. Er wordt op dit moment onderzoek gedaan naar mogelijke behandeling hiervan.
Andere mogelijke bijdragers aan HG zouden kunnen liggen in het hormoon HcG en de maagbacterie Helicobacter pylori.
Wil je meer weten? Stichting ZEHG heeft er een pagina aan gewijd.
Behandeling van HG
HG vraagt om serieuze medische ondersteuning. Tot voor kort bestonden er grote verschillen in behandelaanpak tussen verschillende zorgverleners. Hoewel die er nog steeds zullen zijn, is er nu gelukkig een landelijke richtlijn. Kent je zorgverlener deze nog niet? Wijs hem of haar er dan op! Je vindt de behandelrichtlijn hier. Wil je er alvast meer over lezen? Ik beschreef in een blog de belangrijkste punten.
Wat zijn de mogelijke behandelingen bij hyperemesis gravidarum?
+ Medicatie tegen braken: o.a. emesafene, primperan, zofran
+ Infuus met vocht, vitamines en mineralen
+ Sondevoeding
+ Aanvullende begeleiding van diëtist en psycholoog of coach met HG-expertise
+ Praktische hulp (zoals thuiszorg)
+ Er zijn vrouwen die baat hebben bij alternatieve therapieën, zoals acupunctuur en osteopathie
Onbegrip
HG is lang niet serieus genomen. Dit maakt dat niet alleen de ziekte zelf lastig te verdragen is, maar ook het feit dat je moet vechten voor erkenning en voor adequate behandeling. Gelukkig komt er steeds meer aandacht voor deze ziekte.
Wat belangrijk is: erken vooral eerst naar jezelf toe dat er meer speelt dan een gewone zwangerschapsmisselijkheid. Je bent geen aansteller, je bent niet zwak: je hebt een ernstige ziekte die potentieel levensbedreigend is. Dat erkennen is een moeilijke, maar ook essentiële stap in het proces richting juiste behandeling. Je mag jezelf serieus nemen en je mag de ernst van je symptomen serieus nemen. Wat hierbij heel erg kan helpen is de lotgenotengroep op Facebook van Stichting ZEHG. Daar merk je wat zij uitdragen: “Je bent niet alleen”.
Gevolgen van HG
Hyperemesis gravidarum kent vele nare gevolgen, zowel lichamelijk als psychisch en sociaal. Hoe beter en hoe eerder een juiste behandeling wordt ingezet, hoe gunstiger de gevolgen op lange termijn.
+ Lichamelijke gevolgen: ondervoeding, uitdroging, tekorten aan vitaminen en mineralen, spierafbraak, tandproblemen
+ Psychische gevolgen: depressieve klachten, angstklachten, PTSS of andere traumagerelateerde klachten
+ Sociale gevolgen: isolatie, onbegrip, relatieproblemen, hechtingsproblemen
Helaas kan ernstige ondervoeding en uitdroging ook negatieve gevolgen hebben voor het kindje in de buik*.
De gevolgen van HG kunnen tot ver na de zwangerschap merkbaar zijn. Een hersteltijd van 1,5 tot 2,5 jaar is geen uitzondering. Bewust die herstelperiode ingaan en daarin begeleiding vragen van huisarts, diëtist, tandarts, en psycholoog zijn daarom geen overbodige luxe. Gun jezelf een zo gunstig mogelijk herstel.
*Voor meer informatie, kijk hier.
Psychologische begeleiding bij (en na) HG
Herken jij jezelf in de symptomen van HG? Of zit je in je herstel? Dan kan het helpend zijn om een stukje begeleiding te krijgen bij het doorstaan en verwerken ervan, zodat je het mentaal goed volhoudt. Bij ANTHE Psychologie bestaan verschillende trajecten speciaal voor jou. Zowel tijdens de zwangerschap als daarna, en zelfs een traject voor als je wél een kinderwens hebt, maar niet weet hoe je dat met HG zou moeten doen.
Ben jij nieuwsgierig of er iets voor jou tussen zit? Neem dan eens een kijken bij de trajecten:
Twijfel je? Of wil je even contact over wat voor jou goed zou zijn? Plan dan nu je afspraak voor een telefonische kennismaking. Gratis en vrijblijvend!
Meer lezen over HG
Wil je meer lezen over wat HG is en hoe het voelt? Of wil je het laatste nieuws lezen rondom de ontwikkelingen van het onderzoek en de behandeling van HG. Neem dan een kijkje bij de blogs over HG.
Stichting ZEHG
Op deze pagina las je al verschillende keren over Stichting ZEHG. Deze stichting zet zich in voor vrouwen met HG. Op hun website is betrouwbare en up-to-date informatie te vinden over deze zwangerschapsziekte, evenals ervaringsverhalen. Neem er dus een uitgebreide kijk! En heb je al overwogen om lid te worden van hun besloten lotgenotengroep op Facebook? Dat is voor veel vrouwen met zwangerschapsmisselijkheid een grote steun. Dus zeker een aanrader!