“Eigenlijk interpreteerde ik dingen meestal op een manier die mijn lage zelfbeeld bevestigde. Zag ik iemand lachen? Die lachte mij vast uit. Vroeg iemand of ik mee uit eten zou gaan? Dat deed hij uit beleefdheid en hoopte natuurlijk dat ik nee zei. Kreeg ik een compliment? Dat was omdat degene nog niet had gezien dat ik eigenlijk niets kon.
Ik voelde me geïrriteerd en somber als ik weer eens bevestiging zag van mijn waardeloosheid. Ik trok me terug en vermeed het vaak om dingen te doen die me eigenlijk veel hadden kunnen brengen.
Als ik er nu op terugkijk, zie ik hoeveel ik heb gemist doordat dat lage zelfbeeld zo op mij drukte.
Ik ben blij dat ik mezelf nu in een ander licht kan zien.”
Zelfbeeld
Wat zien we als we naar onszelf kijken? Als we over onszelf nadenken? Als we onszelf beschrijven? Dat is afhankelijk van onze ervaringen.
Allemaal hebben we zowel positieve als negatieve ervaringen gehad. Ook de oordelen of reacties van anderen spelen hierin een rol. Stel je voor: je hebt als puber een 6 gehaald voor wiskunde. Misschien kreeg de één hier positieve reacties op:
“Wat goed, je hebt het gehaald! Gefeliciteerd, wat fijn voor je! Je vond het moeilijk en hebt toch doorgezet, en kijk eens wat dat je heeft opgeleverd. Ik ben trots op je.”
En de ander, in dezelfde situatie, kreeg misschien juist negatieve reacties:
“Een 6… nou, dat is echt niet goed genoeg. Zeg je dat je hard je best hebt gedaan? Nou, niet hard genoeg. Dit moet echt beter. Deze week moet je iedere dag 1 uur extra oefeningen in wiskunde doen, want dit kun jij blijkbaar niet goed, dat merken we wel.”
Al deze ervaringen en interacties hebben de basis gevormd voor onze zelfspraak (de manier waarop we met onze innerlijke stem tegen onszelf spreken) en daarmee ook ons zelfbeeld: de gedachten, ideeën en oordelen die we over onszelf hebben.
Een gezond zelfbeeld
Wanneer je overwegend positieve ervaringen hebt gehad, heb je waarschijnlijk een gezond zelfbeeld ontwikkeld. Je hebt dan een realistisch beeld van wie je bent en weet wat je kan en waar je goed in bent. Je weet ook waar je minder goed in bent en dat jou dat niet minder waard maakt dan iemand anders. Je hebt niet de neiging om jezelf met anderen te vergelijken, en als je dat doet, doe je daarmee geen afbreuk aan jezelf.
Met een gezond zelfbeeld heb je een goede basis voor mentale gezondheid.
Een negatief zelfbeeld
Wanneer de negatieve ervaringen de overhand hebben, kun je een negatief zelfbeeld hebben ontwikkeld. Misschien ben je als kind gepest, of heb je vaak te horen gekregen dat je ergens niet goed (genoeg) in bent. Je bent gaan geloven in de negatieve dingen die je over jezelf hebt gehoord, omdat zich dat gedurende de jaren heeft versterkt. Dat kan je erg onzeker maken. Daardoor durf je dingen misschien niet aan te gaan, die je eigenlijk wel zou willen.
Een negatief zelfbeeld kan je erg belemmeren. Het kan je leven dusdanig kleuren dat je er ook andere psychische klachten van kunt ervaren. Daarom kan het fijn zijn je zelfbeeld realistischer te maken.
Behandeling bij een negatief zelfbeeld
Gelukkig zijn er verschillende manieren om aan je zelfbeeld te werken. Vaak wordt gekozen voor COMET (een vorm van cognitieve gedragstherapie, waarbij je aan de slag gaat de positieve dingen die je óók wel over jezelf vindt meer aan de oppervlakte te laten komen). Maar er zijn meerdere wegen naar Rome: ook via ACT en EMDR kun je met je zelfbeeld aan de slag.
Ik wil een gezond zelfbeeld
Wat kan ik zelf doen?
Er zijn verschillende dingen die je zou kunnen doen om met je zelfbeeld aan de slag te gaan. Een aantal daarvan heb ik voor je samengevat in een gratis e-book, dat binnenkort online komt. Wil je op de hoogte blijven van de publicatie? Laat dan onderaan deze pagina je gegevens achter. Wil je nu al zelfstandig met je zelfbeeld aan de slag? Kijk dan eens naar deze boeken:
“Verbeter uw zelfbeeld in 7 stappen”
Dit is het werkboek dat hoort bij de COMET-methode. Je kunt dit zelfstandig doorlopen, of gebruiken in combinatie met een behandeling.
“Uit liefde voor jezelf”
Dit fijne boek is geschreven vanuit de ACT-visie. Ook dit boek is zowel zelfstandig als tijdens een ACT-behandeling te gebruiken.
Jouw zelfbeeldbehandeling
Wil je verder werken aan jouw zelfbeeld in een behandeling op maat? Om een goede basis te leggen voor jouw mentale welzijn? Dan kun je terecht bij ANTHE Psychologie. Samen kijken we naar jouw situatie en bedenken we samen wat een goede weg voor jou zou zijn. Misschien is dat COMET, misschien is dat ACT of EMDR, of misschien is het een combinatie. Ben jij benieuwd wat jou het beste past? Plan dan snel jouw gratis oriënterend gesprek in via de online agenda en ik denk met je mee. Stuur je liever een berichtje? Ook dat is mogelijk.
Tot spreeks!