“Ik dacht dat ik dood ging.
De wereld draaide. Ik werd licht in mijn hoofd. De ruimte om me heen verdween uit focus. Mijn hart bonsde zo hard en snel. Ik kreeg geen lucht. Misselijk. Met klamme, trillende handen pakte ik mijn telefoon om 112 te bellen. Ik heb een hartaanval, bracht ik huilend uit. Blijft u rustig, zeiden ze. We komen eraan. Ik stortte in. Gillende sirenes. Een brancard dat werd uitgeklapt. De wieltjes rammelend over de drempel. Zou dit het einde zijn?
Nog steeds als ik terugdenk aan die dag bekruipt me een beklemmend gevoel. Schaamte overweldigt me.
Ik ging niet dood.
Ik had een paniekaanval.”
Wat is angst?
Angst kennen we eigenlijk allemaal wel. Het is namelijk een gezonde reactie op een gevaarlijke gebeurtenis, die ons al van oudsher heeft geholpen te overleven. Het lichaam brengt ons in zo’n geval namelijk automatisch in een vecht-, vlucht-, bevriezings- of aanpassingsmodus (Fight, Flight, Freeze, Fawn: FFFF). Je hebt hier zelf geen bewuste controle over, en dat is maar goed ook! Want als het via het bewustzijn zou gaan, zou het te lang duren voordat je tot de juiste actie zou komen, en was je opgegeten door die leeuw, in een ravijn gevallen, of had je vol interesse gekeken naar dat rotsblok dat bijna bovenop je ging vallen. Daar leef je dus niet langer van. Lang leve de angst!
Angststoornis
Angst is dus in principe een gezonde reactie van je systeem. Maar wat als jouw angstsysteem op hol slaat en reageert met een FFFF-reactie als er eigenlijk (objectief gezien) niets aan de hand is?
Dat gebeurt bijvoorbeeld bij de beschreven paniekreactie die bovenaan deze pagina: je lichaam activeert zichzelf om te kunnen vechten of vluchten, door de hartslag en de ademhaling te verhogen, te gaan zweten om warmte door de voorspelde beweging kwijt te kunnen en je spijsverteringssysteem op pauze te zetten. Maar in de situatie waarin je lichaam deze reactie vertoont, is deze lichamelijke activatie niet per se nuttig. En omdat je er op dat moment dus niets mee kunt, interpreteer je deze lichamelijke signalen als iets anders: een hartaanval.
Wanneer je regelmatig last hebt van extreme angst, terwijl er objectief gezien niet echt gevaar dreigt, heet dat een angststoornis. Een angststoornis kan je leven enorm beïnvloeden. Het weerhoudt je bijvoorbeeld om de dingen te doen die je zou willen of die nodig zijn. Op die manier kan het je kwaliteit van leven ernstig aantasten.
| Symptomen van een angststoornis Wanneer je last hebt van een angststoornis kun je het volgende ervaren: | |
| Algemene symptomen | – Piekeren – Rusteloosheid – Prikkelbaarheid – Slechte concentratie – Gespannenheid – Moeheid – Spierklachten – Slaapproblemen |
| Angst hebben | – Hartkloppingen, zweten, rillen, duizeligheid, beven – Benauwdheid, een vervelend gevoel in de borst – Tintelingen of een doof gevoel in handen en/of voeten – Droge mond, misselijkheid, maagpijn, braken of diarree – Hoofdpijn, rood worden, flauwvallen – Verwarring: niet meer weten wie of waar je bent – Het gevoel dat je de controle verliest, gek wordt of doodgaat |
| Vermijden | – Je vermijdt het liefst nieuwe, onbekende situaties – Je bespreekt onderlinge spanningen liever niet – Je gaat confrontaties met problemen uit de weg (je opent bijvoorbeeld geen rekeningen bij geldproblemen) |
| Vluchten | Je probeert je angsten te vergeten door bijvoorbeeld in bed te gaan liggen, alcohol of andere kalmerende middelen te gebruiken, of veel te eten. |
Soorten angst
Angststoornissen kunnen verschillende vormen aannemen. Zo kun je last hebben van specifieke fobieën, waarbij de angst vooral in één soort object of situatie voorkomt. Denk bijvoorbeeld aan angst voor spinnen, slangen of honden, hoogtevrees, vliegangst, angst voor bloed, injecties, tandartsbehandeling, of angst voor overgeven. En zo zijn er nog veel meer specifieke fobieën.
Ook kun je last hebben van een meer algemene vorm van angst, zoals een GAS (gegeneraliseerde angststoornis) of een paniekstoornis (terugkerende paniekaanvallen). Je kunt angstig zijn voor sociale situaties (sociale angst), of last hebben als je je in open, openbare, of afgesloten ruimtes bevindt (agorafobie).
Paniekaanvallen kunnen bij iedere vorm van angst optreden, en zelfs ook bij andere psychische aandoeningen, zoals bijvoorbeeld depressie.
Behandeling bij angst
Angststoornissen zijn gelukkig vaak goed te behandelen. De eerstekeuzebehandeling daarbij is cognitieve gedragstherapie (CGT). Hiermee ga je actief aan de slag met je angst, op zowel het cognitieve gebied (gedachten die je belemmeren) als op gedragsvlak (oefenen met de situatie die je angstig maakt). Ook een behandeling vanuit de Acceptance and Commitment Therapy (ACT) kan je veel verlichting bieden.
Juist omdat je aan de slag gaat met je angst, kan de behandeling spannend zijn. Daarom kan het fijn zijn om je te realiseren dat jij de leiding hebt tijdens de behandeling. Het is altijd een behandeling op maat. Samen denken we na over stappen die relevant en haalbaar zijn voor jou op dat moment.
Ik wil van mijn angst af
Wat kan ik zelf doen?
De eerste en belangrijkste stap die je voor jezelf kunt zetten is erkennen dat je angst hebt. Dit opent deuren die je je leven weer kunnen teruggeven. Gun het jezelf daarom om deze eerste stap te zetten.
— COMING SOON! —
Gratis werkboek “Wensvragen”
Heb jij al eens stilgestaan bij wat de angst jou kost? Misschien onbewust wel, misschien ook niet. Het kan helpen om eens op een rijtje te zetten wat jij nu in je leven mist door je angst. Door dit te doen kom je weer meer in contact met wat voor jou belangrijk is, waarmee je de focus dus weer langzamerhand kunt leggen op iets positiefs. Vind je het fijn om dat te doen aan de hand van een paar fijne vragen? Binnenkort kun je hier het gratis het werkboek “Wensvragen” downloaden. Wil je op de als eerste op de hoogte zijn van de beschikbaarheid? Laat dan je e-mailadres achter via het formulier onderaan deze pagina!
Jouw angstbehandeling
Wil jij van je angst af en kun je daarbij hulp gebruiken? Dan kun je hier terecht. Neem contact op, en we kijken samen naar wat voor jou een goede oplossing zou zijn. Je kunt zelf een afspraak inplannen voor een gratis en vrijblijvend telefonisch oriënterend gesprek, of een berichtje sturen via het contactformulier op deze website.
Tot spreeks!